كُنْ فَيَكُونُ ( يس 83 ) جز اين كه در عبد بواسطهء بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ است كه بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ عارف به منزله كن اللّه است فتبصر . شيخ محيى الدين عربى در رسالهء شريف « در مكنون و جوهر مصون » در علم حروف گويد : من فاته فى هذا الفن سر بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ فلا يطمع أن يفتح عليه بشىء - الى قوله : و اعلم أن منزلة بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ من العارف بمنزلة كن من البارى جل و على . و در سؤال و جواب صد و چهل و هفتم باب هفتاد و سوم فتوحات مكية آمده است كه : ما تأويل قول بسم اللّه ؟ الجواب ، هو للعبد الكامل فى التكوين بمنزلة كن للحق . در مقام كن و شأن كلمهء علياى بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ به آخر رسالهء وحدت از ديدگاه عارف و حكيم و نيز بدفتر دل رجوع شود . ص 68 و به ازاء اين حال كسانى را . . . ، شروع است در بيان درخت زقوم ، ص 68 رءوس ايشان مبادى اهواى انفس باشد . كلامى دقيق و لطيف است فتدبر . پس مبدأ هواى نفس مبدأ انبات اين درخت است و منشأ اهل هاويه ، پس دوزخى دوزخ را از دنيا با خود مىبرد و گويند انسان در بهشت و دوزخ است و تو با ديدگان تحقيق گويى بهشت و دوزخ در انسانند و كلمهء در نيز به توسع است چه علم و عمل انسان سازند كه جزا نفس عمل و عين آنست . تبصره : فصل 33 باب 11 نفس اسفار ناظر به اين فصل از آغاز